VOX PATRUM 37 (2017) t. 68

Ojcowie Kościoła w polemice z herezjami

Church Fathers against the haeresies

  

Książkowe wydanie "Vox Patrum" 37 (2017) t. 68 zostało sfinansowane przez Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, i jest wersją pierwotną w stosunku do wersji internetowej (The paper edition of "Vox Patrum" 37 (2017) vol. 68 was founded by the John Paul II University of Lublin, and it is primary release to the internet version).

Recenzenci tomu (Reviewers of this volume): ks. prof. dr hab. Czesław Bartnik (KUL, Lublin), ks. prof. dr hab. Bogdan Czyżewski (UAM, Poznań), prof. dr hab. Bazyli Degórski OSPPE (Pontificia Università di San Tommaso d’Aquino, Rzym), ks. dr hab. Józef Grzywaczewski, prof. UKSW (Warszawa), dr Oleksandr Kashchuk (Uniwersytet Iwana Franki – UKU, Lwów), o. dr hab. Dariusz Kasprzak, prof. UPJPII (Kraków), ks. prof. dr hab. Norbert Widok (UO, Opole), ks. dr Grzegorz Wójcik (WSD, Rzeszów), ks. dr hab. Paweł Wygralak, prof. UAM (Poznań), ks. prof. dr hab. Dariusz Zagórski (UMK, Toruń), dr Viktor Zhukovskyy (UKU, Lwów).

 

Od Redakcji (Preface)

Full text

ARTYKUŁY

(Articles)

Herezje wczesnochrześcijańskie – zagadnienia wprowadzające (Early Christian Heresies – Introductory Issues– ks. B. Czyżewski

Full text with Abstract

Metamorfozy platońskiej „metafora słońca” (Respublica 509b) w hetero- i ortodoksyjnej teologii (I-III w.): gnostycyzm, Klemens z Aleksandrii i Orygenes (The Metamorphosis of the Platonic “Metaphor of the Sun” (Respublica 509b) in Heterodox and Orthodox Theology (I-III Centuries): Gnosticism, Clement of Alexandria and Origen) – D. Mrugalski OP

Full text with Abstract

Walentyniańska interpretacja biblijnego opisu stworzenia człowieka (Rdz 1, 26-27) w przekazie Klemensa Aleksandryjskiego (Valentinus’ Interpretation of the Biblical Description of the Creation of Man (Gen 1:26-27) in Clement of Alexandria– ks. P. Szczur

Full text with Abstract

Airesis and airetikoi in the Alexandrine School of the II and III centuries (Clement of Alexandria and Origen) – M.L. Di Paolo – V. Limone

Full text with Abstract

Tell Us No Secrets: St. Irenaeus’ Contra-Gnostic Doctrine of Communion – D.W. Springer

Full text with Abstract

Grammar of Theology: Logical Argumentation from Origen to the Cappadocian Fathers – A. Usacheva

Full text with Abstract

“There are Two Roads Marked Out to Us for the Discovery of What we Seek…” Eunomius’ Arguments on the Generation of the Son Based on the Concepts of Substance and Activity – ks. T. Stępień

Full text with Abstract

Basil the Great’s References to Eunomius – K. Kochańczyk-Bonińska

Full text with Abstract

The Theory of epinoia in St. Basil of Caesarea and Eunomius of Cyzicus: Philosophical and Theological Background – G.D. Panagopoulos

Full text with Abstract

The Commonly Accepted Statement (to homologoumenon) as a Starting Point for a Theological Discussion – Eunomius and Gregory of Nyssa – M.  Przyszychowska

Full text with Abstract

From Abstraction to Unsaying: How the Eunomian Controversy Changed Gregory of Nyssa’s Aphairetic Ethics to an Apophatic Ethics – J.A. Steenbuch

Full text with Abstract

Schesis and homoousios in Gregory of Nyssa’s Contra Eunomium”: Metaphysical Contest and Gains to Trinitarian Thought – I. Vigorelli

Full text with Abstract

The Divine Personhood of the Holy Spirit in the Teaching of Gregory Nazianzen – I. Artemi

Full text with Abstract

Different Strategies of the Greek Fathers Against the Pneumatomachians – G. Maspero

Full text with Abstract

Biblia i filozofia w konfrontacji Bazylego Wielkiego z apolinaryzmem (The Comparison Between Bible and Philosophy in Controversy with Apollinarism of Basil the Great) – M.C. Paczkowski OFM

Full text with Abstract

Struggling with Christology: Apolinarius of Laodicea and St Gregory of Nyssa – R. Orton

Full text with Abstract

Obrona integralnego człowieczeństwa Chrystusa przeciw apolinaryzmowi w dziełach Epifaniusza z Salaminy (Defence of the Integrity of Christ’s Human Nature Against Apollinarism in the Writings of Epiphanius of SalamisR.M. Pancerz OFM

Full text with Abstract

“Non errores mentis sed «logismoi» faciunt haereses”. The Passions as a Source of Heresy According to Evagrius Ponticus – ks. L. Misiarczyk

Full text with Abstract

Heretical Doctrine of Photinus of Sirmium in Hilary of Poitiers’ „De Trinitate” – ks. I. Bodrožić – V. Kraft Soić

Full text with Abstract

“Varii errores qui ab origine mundi emerserunt”. The Semantic Scope of the Term “Heresy” in Philastrius’ of Brescia “Diversarum hereseon liber” – ks. M. Szram

Full text with Abstract

Nadzieja na jedność? Herezje i heretycy w listach św. Ambrożego (Hope for the Unity? Heresies and Heretics in St. Ambrose’s Letters– ks. M. Wysocki

Full text with Abstract

“Inimici nostri”: Jews as Heretics and Heretics as Judaizers in Jerome and Augustine – J.Y.B. Hood

Full text with Abstract

Quodvultdeus’ Sermons on the Creed: A Reassessment of His Polemics Against the Jews, Pagans, and Arians – ks. D. Vopřada

Full text with Abstract

Eretici ed eresie nel „Chronicon” di san Girolamo (Heretics and Heresies in the “Chronicon” of St. Jerome– B. Degórski O.S.P.P.E.

Full text with Abstract

Non intelligis stultitiam tuam impudentiae copulatam” Św. Hieronim contra” Pelagiusz (“Non intelligis stultitiam tuam impudentiae copulatam”. St. Jerome contra Pelagius– M. Jóźwiak

Full text with Abstract

Animalia dubia vel fabulosa” jako przyczynek do polemiki antyheretyckiej w Komentarzu do Księgi Izajasza” (VI 13, 19 - 14, 1) św. Hieronima (“Animalia dubia vel fabulosa” as a Contribution to Anti-Heretical Polemic in the St. Jerome’s “Commentary on Isaiah” [VI 13:19 - 14:1]– Ł. Krzyszczuk

Full text with Abstract

Polemika antyheretycka w Katechezach” Cyryla Jerozolimskiego (The Antiheretical Polemic in the “Catechesis” of Cyril of Jerusalem– ks. N. Widok

Full text with Abstract

Sermo eorum sicut cancer serpit”. Chromatius of Aquileia Against Heresies – M. Sajovic SDB

Full text with Abstract

Obraz heretyka w Liber Apotheosis” Aureliusza Prudencjusza Klemensa (The Heretic’s Image in “Liber Apotheosis” of Aurelius Prudentius Clemens) – M. Pyzik-Turska

Full text with Abstract

Holy Scripture in the Monothelite Controversy. The Standpoint of Maximus the Confessor – O. Kashchuk

Full text with Abstract

Preserving the Whole Theological System: Maximus the Confessor’s Dyothelitism as a Bulwark for Trinitarian Theology, Christology, and Soteriology – K.M. Clarke

Full text with Abstract

John of Damascus: Rewriting the Division of Heresy and Schism – Z.M. Keith

Full text with Abstract

Romanos the Melodist as a Teacher of the People in the Struggle Against Heresies – K.M. Dźwigała

Full text with Abstract

Does the „Great Canon” of Andrew of Crete Speak about the Heresies and Their Combating? Brief Remarks – A. Prelipcean

Full text with Abstract

L’insegnamento ereticale” sulla visione di Dio nelle opere di Giuseppe Hazzāyā, mistico siro-orientale del secolo VIII (“Heretical” Teaching on the Vision of God in the Works of Joseph Hazzāyā, the 8th Century East Syrian Mystic) – I. Havrylyk OSBM

Full text with Abstract

The Theory on „Eide” According to Nicholas of Methone – Ch. Terezis – L. Petridou

Full text with Abstract

Святий-єретик” Григорій Палама про внутрішнє буття
Пресвятої Трійці  (Saint-“Heretic” Gregory Palamas on Inner Being of the Holy Trinity) – V. Zhukovskyy

Full text with Abstract

PRZEKŁADY
(Translations)

Afrahat – Przeciw Żydom o dziewictwie i świętości (Demonstratio XVIII: Adversus Iudaeos de virginitate et sanctitate, PSyr 1, 817-844) (Aphrahat – Expositio XVIII: Against the Jews about virginity and holiness), wstęp i przekład (introduction, translation and notes) ks. A. Uciecha

Full text 

RECENZJE
(Reviews) 
Full text

F. Alpi, La route royale. Sévère d’Antioche et les Églises d’Orient (512-518), Bibliothèque archéologique et historique 188, t. 1-2, Beyrouth 2009 – P. Filipczak

Софія Київська: Візантія. Русь. Україна, Випycк II: Збірка наукових праць присвячена 150-литтю з дня народження Дмитра Власовича Айналова (1862-1939 рр.), відповідальний редактор: П.С. Сохань, упорядники: Д.С. Гордієнко – В.В. Корнієнко, Київ 2012 – P. Kochanek

M. Kokoszko – K. Jagusiak – Z. Rzeźnicka, Dietetyka i sztuka kulinarna antyku i wczesnego Bizancjum (II-VII w.), część I: Zboża i produkty zbożowe w źródłach medycznych antyku i wczesnego Bizancjum (II-VII w.), Byzantina Lodziensia 16, Łódź 2014 – P. Kochanek

B. Cecota, Arabskie oblężenia Konstantynopola w VII-VIII wieku. Rzeczywistość i mit, Byzantina Lodziensia 21, Łódź 2015 – P. Kochanek

M. Dąbrowska, Drugie oko Europy. Bizancjum w średniowieczu, Wrocław 2015 – M. Kozłowski

P. Filipczak, An introduction to the Byzantine administration in SyroPalestine on the eve of the Arab conquest, Byzantina Lodziensia 26, Łódź 2015 – ks. P. Szczur

J. Grzywaczewski, Great Persecutions and the Reconciliation of the Lapsi, Warszawa 2015 – ks. P. Szczur

Kazimierz Zakrzewski. Historia i polityka, red. M. Dąbrowska, Warszawa – Łódź 2015 – P. Kochanek

Ранні Отці Церкви. Антологіа, ред. М. Горяча, Витоки християнства 1: Джерела 1, Львів 2015 – P. Kochanek

Św. Nicetas z Remezjany, O czuwaniach sług Boga. De vigiliis servorum Dei, wstęp i tłum. M. Jóźwiak, Biblioteka Patrystyczna 1, Wrocław 2015 – ks. P. Nojek

A. Stępniewska, Matki Ojców Kościoła, Lublin 2015 – ks. P. Szczur

M. Winiarczyk, Diagoras z Melos – prawda i legenda. Przyczynek do historii antycznego ateizmu, Kraków 2015 – ks. P. Eismant

B. Czyżewski, Piękno chrztu świętego, Kraków – Szydłówek 2016 – ks. P. Szczur

Orygenes, Eustacjusz z Antiochii i Grzegorz z Nyssy, O wywoływaniu duchów. Czy wróżka z Endor wywołała ducha Samuela (1Sm 28)?, red. L. Nieścior OMI, Biblioteka Ojców Kościoła, Kraków 2016 – ks. M. Szynkowski

D. Spychała, Przemiany religijne i kulturowe w zachodnich prowincjach Cesarstwa Rzymskiego od roku 306 do śmierci św. Augustyna, t. 1-2, Bydgoszcz 2016 – ks. M. Szram

B. Szefliński, Trzy oblicza Sawy Nemanjicia. Postać historyczna – autokreacja – postać literacka, Byzantina Lodziensia 25, Łódź 2016 – P. Kochanek

Wokół Soboru Nicejskiego ciąg dalszy. Kilka precyzacji w odpowiedzi na artykuł recenzyjny Sławomira Bralewskiego: Wokół Soboru Nicejskiego (325): na kanwie monografii autorstwa Henryka Pietrasa SJ, „Vox Patrum” 36 (2016) t. 65, 75-98 – H. Pietras SJ

BIBLIOGRAFIE

(Bibliographies)

Polska bibliografia antyku chrześcijańskiego 2015-2016 (Polish Bibliography of Christian Antiquity 2015-2016) – J. Figiel SDS

Full text

SPRAWOZDANIA

(Reports) Full text

Ogólnopolska konferencja naukowa w ramach cyklu „Z duchowości bizantyńskiej”: „Święte wizerunki w starożytności chrześcijańskiej” (Opole, UO, 10-11 V 2016) (The Conference of the Polish Researches of the Cycle “From the Byzantine Spirituality”: “Sacred Images in Christian Antiquity” [Opole, UO, 10-11 V 2016]) – P. Kochanek

Egzegeza biblijna wczesnochrześcijańskiego Wschodu i jej echa na Zachodzie (Sekcja Patrystyczna, Góra Św. Anny, 19-21 IX 2016) (The Biblical Exegesis of the Early Christian East and its Echoes in the West [The Patristic Section, Góra Św. Anny, 19-21 IX 2016])– J. Figiel SDS

Uroczystość wręczenia Księgi Jubileuszowej (64. tomu „Vox Patrum”) Księdzu Profesorowi Józefowi Wolińskiemu (Paryż – Issyles-Moulineaux, 1 X 2016) (The Ceremony of Presentation of the Festschrift (64th volume of “Vox Patrum”) in Honor of Rev. Prof. Józef Woliński [Paris – Issy-les-Moulineaux, 1 X 2016]) – ks. P. Szczur

Uroczystość wręczenia Księgi Jubileuszowej (64. tomu „Vox Patrum”) Księdzu Profesorowi Józefowi Wolińskiemu (Paryż – Issyles-Moulineaux, 1 X 2016): „Laudatio du Père Joseph Wolinski” (The Ceremony of Presentation of the Festschrift [64th volume of “Vox Patrum”] in Honor of Rev. Prof. Józef Woliński: “The Laudation in Honor of Prof. Joseph Wolinski”) – ks. J. Grzywaczewski

Sztuka nubijska w kontekście bizantyńskim, etiopskim i koptyjskim (Warszawa, UKSW, 25-26 XI 2016) (Nubian Art in a Byzantine, Ethiopian and Coptic Context [Warszawa, UKSW, 25-26 XI 2016]) – ks. P. Szczur

Posiedzenia Komisji Bizantynologicznej Polskiego Towarzystwa Historycznego (KB PTH) w roku akademickim 2016/2017 (Meetings of the Byzantine Comission of the Polish Historical Society in the Academic Year 2016/2017) – P. Kochanek

Ogólnopolskie seminarium naukowe „Przestrzenie kultury bizantyńskiej” (Poznań, UAM, 23 II 2017) (The National Science Seminar of the Polish Researches of Antiquity: “Spaces of Byzantine Culture” [Poznań, UAM, 23 II 2017]) – P. Kochanek

XIII Studencka Konferencja Starożytnicza: „Cantata quae nescierim melius. Magia, czary i wróżbiarstwo w starożytności” (Kraków, UJ, 12-14 V 2017) (13th Students’ Conference on Antiquity: “Cantata quae nescierim melius”. Magic, Witchcraft and Divination in Antiquity [Kraków, UJ, 12-14 V 2017]) – ks. P. Szczur

Ogólnopolska Konferencja Starożytnicza: „Siła i bezsilność władzy, zbiorowości i jednostki w świecie grecko-rzymskim i bizantyńskim” (Lublin – Dąbrowica, KUL-UMCS, 18-19 V 2017) (The Conference of the Polish Researches of Antiquity: “Strength and Powerlessness of the Power, Communities and Individuals in the Greek-Roman and Byzantine World” [Lublin – Dąbrowica, John Paul II Catholic University of Lublin – Maria-Curie Skłodowska University, 18-19 V 2017]) – P. Kochanek

Biblia w interpretacji i egzegezie (IV Międzynarodowa Konferencja Biblijna, Ostrów Wielkopolski, 24 -25 V 2017) (The Bible in Interpretation and Exegesis [4th International Biblical Conference, Ostrów Wielkopolski, 24-25 V 2017]) – M. Jóźwiak

Doroczne spotkanie Kanadyjskiego Stowarzyszenia Studiów Patrystycznych (Toronto, Ryerson University, 28-30 V 2017) (The Annual Meeting of the Canadian Society of Patristic Studies [Toronto, Ryerson University, 28-30 V 2017]) – ks. P. Szczur

Teodora Lektora „Historia Kościoła”: gatunek, tradycja, tekst (Kraków, UP KEN, 1-2 VI 2017) (Theodorus Lector’s “History of the Church”: Genre, Tradition, Text [Kraków, Pedagogical University of Cracow, 1-2 VI 2017]) – P. Kochanek

Międzynarodowa Konferencja w Ołomuńcu (Palacký University, 15-16 VI 2017) (The International Conference in Olomouc [Palacký University, 15-16 VI 2017]) – J. Figiel SDS

INFORMACJE

(Information) Full text

Międzynarodowe sympozjum w Leuven: Anastazy Synaita i Biblia (International Symposium in Leuven: Anastasius Sinaita and the Bible)

II Międzynarodowa Konferencja o Studiach Patrystycznych (2nd International Conference on Patristic Studies)

Międzynarodowy okrągły stół: Flores Augustini. Augustyńskie florilegia w średniowieczu (The International Roundtable: Flores Augustini. Augustinian Florilegia in the Middle Ages)

Międzynarodowe warsztaty: Łacińskojęzyczne podręczniki z kręgu chrześcijańskiego Zachodu (350-750) (An International Workshop: Latin Language Manuals from Western Christianity [350-750])

Warsztaty naukowe w Centrum Studiów nad Kulturą Manuskryptów (A Workshop at the Centre for the Study of Manuscript Cultures)

Origeniana Duodecima

II Kolokwium Bizantyńskie Uniwersytetu w Buenos Aires (2nd Byzantine Colloquium of the University of Buenos Aires)

X Seminarium Studiów Patrystycznych w Chile (10th Seminar of Patristic Studies in Chile)

III Międzynarodowy Kongres w Utrechcie (3rd International Congress in Utrecht)

Doroczne spotkanie Sekcji Patrystycznej 2017 (The Annual Meeting of the Patristic Section 2017)

XI doroczna Konferencja Stowarzyszenia Studiów nad Wczesnym Chrześcijaństwem Regionu Azjii i Oceanii (11th Annual Conference of Asia-Pacific Early Christian Studies Society)

Patrystyczna chrystologia ze współczesnej perspektywy (Patristic Christology from a Contemporary Perspective)

V Dni Studiów Patrystycznych w Buenos Aires (5th Annual Days of Patristic Studies in Buenos Aires )

IV Konferencja Bizantynistyczna w Lublinie (4th Byzantine Studies Conference in Lublin)

Tomasz z Akwinu i Ojcowie greccy (Thomas Aquinas and the Greek Fathers)

XLVI Spotkanie Badaczy Starożytnego Chrześcijaństwa (46th Meeting of Scholars of Ancient Christianity)

Interdyscyplinarna konferencja w Regensburgu (The Interdisciplinary Conference in Regensburg)

XIV Międzynarodowe Kolokwium o Grzegorzu z Nyssy (14th International Colloquium on Gregory of Nyssa)

IN MEMORIAM

Ks. Prof. Wincenty Myszor (22 V 1941 - 19 II 2017). Polski odkrywca gnozy wczesnochrześcijańskiej (Rev. Professor Wincenty Myszor [22 V 1941 - 19 II 2017]. Polish Discovery of Early Christian Gnosis) – ks. S. Longosz

Full text